نویں زمانے ناں سقراط۔۔۔۔ علامہ مضطر عباسی

علامہ مُضطر عباسی ہوراں نی ذات کسے تعارف نی متھاج نہئی۔ انھاں ناں تعلق مسیاڑی نال ایسا۔ انھاں دارالعلوم دیوبند تے جامعہ مِلیّہ، دہلی سی مُڈھلی تعلیم حاصل کرنے سی بعد اسلامی یونیورسٹی بہاولپور سی "علامہ” نی سند حاصل کیتی۔ فر بہاولپور یونیورسٹی وِچّا تاریخ وچ ماسٹر ڈگری وی مکمل کیتی نَیں۔ اِس تھی سوَیر وی اُنھاں نی حیاتی اکتسابِ علم وچ یے گزری۔

علامہ ہور ہک بے مثال استاد ایسے۔ اوہ اپنی جوانی سی کِہنّی تے آخری ساہ تک استاد نَیں فرائض ادا کرنے رہے۔ اپنی آخری بیماری نَیں زمانے وچ وی، جِسلے اُنھاں کی شدید درد سا، تے بے پناہ تکلیف ہونی سی، اوہ علم نی تریہہ (پیاس) رکھنے والے سَنگیاں تے طالب علماں نَیں سوالاں نَیں علمی جواب دینے واستے اپنی تکلیف کی پُہلائی شوڑنے ایسے۔ اُنھاں ناں سمجھانے ناں انداز اتنا سوہناں سا، جے اُنھاں نَیں لفظ دِلے اُپّر اُکرے گَشنے سے۔

علامہ مضطر عباسی ہوراں کی حضور ﷺ نال بے پناہ عشق ایسا۔ اوہ اُسوہِ نبویؐ نِیاں گَلّاں کرنے نَیں بجائے اُس اُپّر عمل کرنے کی ضروری سمجھنے سے۔ اُنھاں رسول اللہ ﷺ نی سُنت انفاق فی سبیل اللّہ کی خاص طور اُپّر اختیار کیتا رہیا۔ رَنڈیاں (بیوائیں) نی مدد تے یتیماں نی کفالت اُنھاں نی حیاتی ناں معمول رہیا۔ پر اوہ ساری حیاتی اِسرے انفاق فی سبیل اللہ کرنے رئے جے سَجّا (دایاں) ہَتّھ دے تے کَھبّے (بائیں) ہَتّھ کی پتہ نہ لَگّے۔ اُنھاں نی درویشی اللہ کی اتنی پسند آئی جے اُنھاں کی اپنی لاریب کتاب نَیں عالمی زبان اسپرانتو وچ ترجمے نی توفیق چائی دِتّی۔

دُنیاں نِیاں ساریاں انقلابی تحریکاں نال اُنھاں نی جُڑت رہی۔ ترقی پسند انقلابی رہنما "چی گویرا” نی انقلابی ڈائری ناں اردو وچ ترجمہ کرنے ناں اعزاز وی اُنھاں کی حاصل سا۔ برصغیر نَیں عظیم انقلابی رہنما دادا امیر حیدر ہوراں نَیں وی اوہ بَہوّں نزدیک رہے۔ امامِ انقلاب، مولانا عبیداللہ سندھی نَیں افکار نی تشریح وچ اُنھاں کی کمال حاصل ایسا۔

علامہ مضطر عباسی امریکہ تے عالمی سامراج نِیاں چالاں کی خوب سمجھنے سے۔

اوہ اپنے شاگرداں کی سامراج نی نَویں منصوبہ بندی نَیں بارے وچ دلیلاں دیئی، تے تاریخی واقعات سی مثالاں پیش کری تے ثابت کرنے سے جے سامراج دُنیاں وچ جانی بُجھی تے غربت، افلاس تے بدامنی پھیلانا تاں جے غریب مُلخاں نَیں وسائل اُپّر قبضہ برقرار رَکّھی سَکّے۔

مضطر عباسی نی ساری حیاتی اکتسابِ علم وچ گزری۔ تے کتاباں نال اُنھاں کی عشق ایسا۔۔

انھاں نی حیاتی ناں بڑا حصہ کتاباں نیں وچکار گزریا۔ اوہ ہزاراں کتاباں اپر مشتمل اپنی ذاتی لائبریری وچ یے اٹھنے ، بہنے تے اتھیں یے زمی اپر بسترا ڈائی تے سیئی رہنے سے۔ اوہ ماہرِِ لسانیات وی ایسے تے عالمِ نظام ہائے معاشی وی۔ اوہ قرآن نَیں عاشق وی ایسے تے اُس نَیں مُفسّر وی۔ تے حیرت نی گل یاء ای جے اتنے سارے علوم اُپّر مہارت رکھنے نَیں باوجود اُنھاں نی ذات وچ غرورِ علم نآئیں نی کوئی چیز نَیسی۔

26 فروری 2004ء کی جہالت تے پسماندگی نَیں اس زمانے وچ محبت، علم تے سچائی ناں چَہنڈا چانے والا، منافقت تے بے حسی نی فضا وچ روشن ضمیری نَیں دِیے بالنے والا۔۔۔ مضطر عباسی ہمیشاں واستے رُسّی (روٹھ کر) تے چلا گا۔

دشتِ وفا ناں مسافر زندگی نی کَنڈیالی راہ اُپّر چھالیاں (آبلوں) پہرے نَنگے پَیراں نال ٹُرنیاں آخر اَکّی (اکتا) گا۔ بیماری نی تکلیف سی کروڑ گنا بَدھی تے "ناقدر شناسی” نَیں چھالیاں وِچّا اُٹھنے درد اُس کی اتنی تکلیف پوہچائی جے اس نی برداش جواب دیئی گی۔ درد ناں پہار (بوجھ) چائی چائی ، اِلزاماں تے بُہتاناں نے بَدّل (بارش) وچ سِجّی سِجّی (بھیگ)، تے آخر کار اِس مردِ درویش نَیں صبر نِیاں کَنداں (دیواریں) ٹَیہی پَیئیاں۔ تے کوہسار نَیں افق اُپّر طلوع ہونے والا یوء لشکناں دَینہہ (سورج) درد نی رات نیاں اداسیاں پھیلائی تے ڈُبّی گا۔ ہُن مری اپنے پُھلّے (پھول) جیہے پُترے نی یاد وچ ہمیشاں اَتھروں ڈوہلنی رَہسی۔

۔۔۔۔۔۔ حافظ سعید احمد سعود، پھگواڑی، مری

 (بہ شکریہ۔۔ "رنتن مضطر عباسی نمبر”)