شکیل اعوان نا نواں پہاڑی شعری مجموعہ "چیندک”

اساں جس سماج وچ رہنے آں اتھیں بدقسمتی نال پورا سچ آخنے نی آزادی نیئی۔ بلکن اکثر علاقیاں وچ تے ادھا کردھا سچ وی جرم سمجھیا گشناں۔ اس واستے ساہڑے تائیں شاعری جیئا اظہار ناں ذریعہ بہوں ضروری آ۔ فر شاعری کدے ماء بولی وچ ویہہ تے نانہہ کوئی ابلاغ ناں مسئلہ ہونا تے نانہہ یے تفہیم ناں۔ شاعر اپنے لوکاں نال دل نیئاں گلاں کرناں تے اوہ اس نیں نال رلی تے رونے تے ہسنے وچ وی پہائی والی کرنے۔ ایہے سوب آ جے شکیل اعوان ہوراں "ٹہآکیاں نے پھل” سی بعد پہاڑی زبان ناں دووآ شعری مجموعہ "چیندک” چھاپنے ناں فیصلہ کیتا۔

کھیہڑ ” وی کسے معاشرے نی تاریخ، سماج، فکری کیفیت تے تخلیقی صلاحیت نیں عکاس ہونے۔ چیندک کی ساہڑے پہاڑی علاقیاں وچ "چینجو” وی آخنے تے اس کی زیادے تر نکیاں کھیہڑنیاں سیاں۔ چیندک وچ استعمال ہونے والی پھیکر اس امر نی طرف اشارہ کرنی جے یوء سماج مٹی نیں پہانڈے استعمال کرنا۔ خانے تے کھیڑ نیں اصول دسنے جے سماج بلکل علم و دانش سی بے بہرہ ناء۔ ہک لت اپر ساری کھیڑ کھیڑنے ناں مطلب آ لڑکیاں وی جفا کش تے زندگی نیں گرم سرد سہنے والیاں یاں۔ صرف ہک پھیکر نیں استعمال نال ساری کھیڑ کھیڑنے ناں مطلب آ یوء سادہ، نخرے بازی سی پاک تے مبنی بر مساوات سماج آ۔ جوں جوں جزئیات اپر غور کریے، نویاں حقیقتاں کھلی تے ساہمنے اشنیاں جسرے اس کھیڑ وچ صرف ہک لت اپر کھلی تے کھیہڑنا "توازن” قائم کرنے ناں سبق دینا۔ پھیکر مخصوص خانے وچ یے سٹنا احتیاط ناں پہلو سامنے آنناں۔ لیکاں ناں خیال رکھنا زندگی نیں خطرات وچ وی حوصلے نال اگیں بدھنے ناں سبق دینا تے کافی ویلا ہک لت اپر کھلنے وچا صبر تے استقامت ناں سبق لبھناں۔

"چیندک” وچ شامل ایہہ شعر دکھو۔۔۔

ظلم نی کالی راتیں اندر
دِیے بَنی تے بَلنے رئے آں

سُکھ ناں ساہ ناء کِہنّن دِتّا جنھاں حیاتی ساری می
مَری گئے تے قبر سرہانے اَچھّی تے اوہ پِٹّے لوک

زہر پَہرے لہجے تے اِس پُر
ٹُھہوئیں، سَپّ، ڈَڈریاں گَلّاں

نفرت، حرص ناں ٹَہنوّکا لَگّا
مُلخ یے ہُن بیمار پَیئا وہاء

تاں یے سجّن چھوڑی گشنے
میں کولا سج دھج ناء ہُوناں

ڈرے وچ لنگھتی حیاتی یے شکیل
لگناں آ کوئی شے ادھاری کہنی آیاں

یار شکیل! یوء شہر آ ظالم
اِس سَنگیاں کی بَکھرا کیتا

کوٹھیاں، کاراں، چیزاں پِچھّیں، اپنے آپ سی نکھڑی گئے
یار شکیل جی ! کل تک اپنا سب کَیں نگری ہُونی سی

"چیندک” نے بارے وچ پروفیسر اشفاق کلیم عباسی رقم طراز اے ۔۔۔

"شکیل اعوان نے پہاڑی شاعری کی جملہ اصناف میں طبع آزمائی کی ہے اور وہ کسی بھی صنف میں دوسری صنف کے مقابلے میں ہر نئے ورق اور ہر نئے مرحلے پر زیادہ چابک دست، زیادہ ماہر اور زیادہ مشاق نظر آتے ہیں۔ ماہیا، جو پہاڑ، پوٹھوہار بلکہ پورے پنجاب کی، ایک مقبول لوک صنف سخن ہے، میں بھی شکیل اعوان نے نئے نئے تجربات کیے ہیں اور نئے مضامین باندھے ہیں۔”

آگیں اوہ لخنے اے۔۔۔

"اس حوالے سے ہمیں کسی بھی سطح پر یہ کہنے میں کوئی باک نہیں ہے کہ شکیل اعوان عہد حاضر میں پہاڑی لوک شاعری، پہاڑی غزل اور اس کی دیگر اصناف میں ایک کہنہ مشق استاد کی حیثیت رکھتے ہیں۔ نیز جس تواتر اور وفور کے ساتھ وہ اپنی تخلیقات ہمارے لیے پیش کرتے چلے آ رہے ہیں آنے والے وقتوں میں شکیل اعوان پہاڑی زبان کے ایک محسن اور مربی کے طور پر قارئین اور سامعین کے حافظوں میں اپنا مقام بنانے میں کامیاب رہیں گے”

اوخا عشق ناں پَہاڑہ پَڑھیا
دو دُونی ، ہِک دُونی کِیتی

اَکھیاں نہ ہون جِنھاں لوکاں نِیئاں پُہکھیاں
رُکھی، سُکی کھائی تے وی رَج کَری کِہنّنے

یار اَساں کی رَکھیا اے
تیل جِیئاں کَلکائی تے

چُہوٹھے تَختاں اُپّر بیٹھے
سُولی وَخ منصور پَیئے گَشنے

شکیل اعوان ہور آپوں لخنے اے۔۔۔۔۔

"جیہڑا کِش میں اپنے آسے پاسے ڈِٹھّا تے محسوس کِیتا حرفاں نی تصویر بنائی تے تُساں نے سامنے رکھی شوڑیا۔ ماء بولی ناں اپنے ہر پُترے اُپر قرض ہوناں آ۔ میں ہمیشاں اپنی شاعری، نثر تے موسیقی نے ذریعے اُوہے قرض لوانے تے اپنا فرض ادا کرنے نی جُہدی کیتی۔ یاء مہاڑی شعوری جہدی ای جے مہاڑی ماء بولی جینی رہ تے بادھا کرے۔ مہاڑی یاء سدھر ای جے اشنے والیاں نسلاں میکی اپنی ماء بولی نے خذمت گار نے طور اپر یاد رکھن۔”

راشد عباسی ۔۔۔۔ ملکوٹ ، ہزارہ